ฟ้าทะลายโจร - king of bitterness

ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรไทยที่มีการใช้ในการบำบัดรักษาอาการต่าง ๆ มาตั้งแต่โบราณแล้ว ซึ่งในปัจจุบันก็ได้มีงานศึกษาวิจัยจำนวนมาก ช่วยพิสูจน์แล้วว่าฟ้าทะลายโจรสามารถนำมาใช้รักษาโรคต่าง ๆ ได้จริง

ฟ้าทะลายโจรเป็นยาที่ใช้ในการแก้ฝี แก้อักเสบ และรักษาโรคบิด การวิจัยด้านเภสัชวิทยาพบว่า ฟ้าทะลายโจรสามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการเป็นหนองได้ และมีการศึกษาวิจัยของโรงพยาบาลบำราศนราดูร ถึงฤทธิ์ในการรักษาโรคอุจจาระร่วงและบิดแบคทีเรีย เปรียบเทียบกับยาแผนปัจจุบัน ในผู้ป่วย 200 ราย อายุระหว่าง 16-55 ปี พบว่าสมุนไพรฟ้าทะลายโจร ลดจำนวนอุจจาระร่วง และจำนวนน้ำเกลือที่ให้ทดแทนอย่างน่าพอใจ แม้ว่าจากการทดสอบทางสถิติ จะไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญก็ตาม นอกจากนี้ยังมีโรงพยาบาลชุมชนบางแห่ง ได้ใช้ฟ้าทะลายโจรรักษาอาการเจ็บคอได้ผลดีอีกด้วย

สรรพคุณ

1. แก้ไข้ ร้อนใน
2. ระงับการอักเสบ เจ็บคอ ทอนซิลอักเสบ
แก้ไอ รักษาฝีหนอง
3. แก้โรคติดเชื้อทางเดินอาหารที่ทำให้ท้องเสีย บิดจากแบคทีเรีย
4. เป็นยาขม ช่วยให้เจริญอาหาร

ประสิทธิผลในการรักษาโรคจากรายงานการวิจัยทางคลินิก

1. รักษาอาการเจ็บคอ และทอนซิลอักเสบ
    ผู้ป่วยที่ได้รับยาฟ้าทะลายโจรขนาด 6 กรัม/วัน หายจากไข้ และอาการเจ็บคอได้มากกว่ากลุ่มที่ได้ฟ้าทะลายโจรขนาด 3 กรัม/วัน อย่างมีนัยสำคัญ ในวันที่ 3 หลังรักษา

2. รักษาโรคอุจจาระร่วง และบิดจากแบคทีเรีย
    ผู้ป่วยที่ได้รับฟ้าทะลายโจรทั้งขนาด 500 มิลลิกรัม ทุก 6 ชั่วโมง และขนาด 1 กรัม ทุก 12 ชั่วโมง เทียบกับยาแผนปัจจุบัน พบว่า สามารถลดจำนวนความถี่, ปริมาณอุจจาระ และจำนวนน้ำเกลือที่ให้ทดแทนได้อย่างน่าพอใจ ลดการสูญเสียน้ำได้มากกว่ากลุ่มที่ได้ยาแผนปัจจุบัน

3. การศึกษาประสิทธิผลในการบรรเทาอาการโรคหวัด (Common cold)
    ผลการทดลองให้ยาเม็ดสารสกัดฟ้าทะลายโจรที่ควบคุมให้มีปริมาณของแอนโดกราโฟไลด์ และ ดีออกซีแอนโดรกราโฟไลด์รวมกันไม่น้อยกว่า 5 มิลลิกรัม/เม็ด ครั้งละ 4 เม็ด วันละ 3 เวลา ในผู้ป่วยที่เป็นไข้หวัด พบว่า วันที่ 2 หลังได้รับยา ความรุนแรงของอาการอ่อนเพลีย นอนไม่หลับ เจ็บคอ น้ำมูกไหล ในกลุ่มที่ได้รับยาฟ้าทะลายโจรน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ และในวันที่ 4 หลังได้รับยา ความรุนแรงของทุกอาการ ได้แก่ อาการไอ เสมหะ น้ำมูกไหล ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย ปวดหู นอนไม่หลับ เจ็บคอ ในกลุ่มที่ได้รับยาฟ้าทะลายโจรน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ

ข้อห้ามใช้ฟ้าทะลายโจร สำหรับแก้เจ็บคอในกรณีต่าง ๆ ต่อไปนี้

1. ในผู้ป่วยที่เจ็บคอเนื่องจากติดเชื้อ Streptococcus group A
2. ในผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคไตอักเสบ เนื่องจากเคยติดเชื้อ Streptococcus group A
3. ในผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคหัวใจรูมาติก Rheumatic heart disease (ลิ้นหัวใจตีบ หรือมีการติดเชื้อที่ลิ้นหัวใจ)
4. ในผู้ป่วยที่เจ็บคอเนื่องจากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย และมีอาการรุนแรง เช่น มีตุ่มหนองในคอ ไข้สูง หนาวสั่น

ข้อควรระวัง

1. ในผู้ป่วยบางราย ฟ้าทะลายโจรอาจทำให้เกิดอาการปวดท้อง ท้องเดิน ปวดเอว หรือวิงเวียนศีรษะ ใจสั่น หากมีอาการดังกล่าว ควรหยุดใช้
2. หากใช้ฟ้าทะลายโจรติดต่อกัน 3 วันแล้วอาการไม่ดีขึ้น ควรหยุดใช้และไปพบแพทย์
3. สตรีมีครรภ์ไม่ควรใช้ฟ้าทะลายโจร